5 November

Sovjet-troepen vallen Hongarije binnen (1956)

Sovjet-tanks in Boedapest

Op 4 november 1956 vallen troepen van het Warschaupact Hongarije binnen. Ongeveer twee weken hiervoor is het land in opstand gekomen tegen het communistische regime. De opstand was begonnen door een groep studenten van de technische universiteit in Boedapest. De studenten betuigen steun aan fabrieksarbeiders in het Poolse Poznan. Daar was enkele maanden eerder een opstand tegen het communistische regime keihard neergeslagen. Officieel vielen er 74 doden. Het echte dodental wordt echter hoger geschat.

De Hongaarse studenten die aanvankelijk dus gewoon de Polen een hart onder de riem willen steken, krijgen een grote groep mensen achter zich aan, waaronder ook veel arbeiders. De leuzen worden steeds meer anti-Sovjet. Zo wordt bijvoorbeeld het standbeeld van Stalin neergehaald. Na een radiotoespraak van partijleider Ernõ Gerõ die de betogers kwalificeert als volksvijanden breekt er een ware revolutie uit. Door de hevige gevechten trekken de Sovjet-troepen die in de stad gelegerd zijn zich terug.

De opstandelingen willen onder meer dat er een eind komt aan de Sovjet-bezetting, dat er vrije verkiezingen komen en dat de veiligheidspolitie wordt afgeschaft.

Hongaarse opstand (1956)

Op 24 oktober marcheren de betogers het parlement binnen en dwingen ze de regering af te treden. De opstand heeft zich inmiddels uitgebreid over heel Hongarije. De Sovjet-Unie laat op 30 oktober weten kennis te hebben genomen van de ontwikkelingen en belooft een spoedige terugtrekking van alle Sovjet-troepen uit Hongarije. De opstand heeft zich inmiddels uitgebreid over heel Hongarije. De partijvoorzitter en de premier vluchten naar de Sovjet-Unie en hervormingspoliticus Imre Nagy, die enkele jaren daarvoor uit de communistische partij is gezet, wordt het nieuwe staatshoofd. De nieuwe regering stapt uit het Warschaupact, een militair bondgenootschap van communistische landen in Oost-Europa.

Op 3 november reist een Hongaarse delegatie onder leiding van generaal Maléter naar het hoofdkwartier van de Sovjetbezettingstroepen. Het is de bedoeling om daar de details van de terugtrekking van de Russische troepen te bespreken. De delegatie wordt echter gearresteerd en op 4 november vallen troepen van het Warschaupact de Hongaarse hoofdstad Boedapest binnen.

Arrestaties en executies

De troepen van de net ingestelde Nationale Garde zijn geen partij voor de binnenvallende Sovjet-troepen. Binnen enkele uren hebben de Russen de belangrijkste posities in Boedapest bezit. Kort voor het parlementsgebouw wordt omsingeld weet Imre Nagy te ontkomen. Hij krijgt asiel in de ambassade van Joegoslavië.

Nadat Hongarije weer onder de invloedssfeer van de Sovjet-Unie is gekomen, worden ruim 13.000 mensen gearresteerd die betrokken zouden zijn geweest bij de opstand. Driehonderdvijftig mensen worden geëxecuteerd. Onder hen ook Imre Nagy die enkele weken na het neerslaan van de opstand was gearresteerd toen hij de Joegoslavische ambassade verliet.

In veel westerse landen gaat de bevolking de straat op om te protesteren tegen het neerslaan van de opstand in Hongarije. In Amsterdam stroomt op 5 november de Dam vol. Op donderdag 8 november wordt zowel in Nederland als België rond het middaguur enige tijd het werk stilgelegd als uiting van medeleven van het Hongaarse volk.

Lees ook: Hongaarse Opstand (1956)

Verder op 4 november:

  • ToetanchamonToetanchamon
    1576 – Spaanse muiters vallen Antwerpen binnen. Na drie dagen ligt de stad bijna volledig verwoest door de Spaanse Furie.
  • 1846 – Benjamin Palmer verkrijgt octrooi op het kunstbeen.
  • 1922 – De Britse archeoloog Howard Carter ontdekt het graf van de Egyptische farao Toetanchamon.
  • 1948 – T.S. Eliot wint de Nobelprijs voor de Literatuur.
  • 1958 – Kroning van Paus Johannes XXIII in Rome.
  • 1966 – Grote overstromingen in Venetië en Florence.
  • 2008 – Barack Obama wint de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Reageer

Meer dagen in November »

6 november

Geboortedag van uitvinder Adolphe Sax (1814) Adolphe Sax wordt ...

adolphe-sax-560

5 november

Het buskruitverraad vindt plaats (1605) Op 5 november 1605 ...

guy-fawkes-briggs-560

4 november

Sovjet-troepen vallen Hongarije binnen (1956) Op 4 november 1956 ...

3 november

Hondje Laika begint aan haar ruimtereis (1957) Op 3 ...

laika-ruimtevaart

2 november

De Britse minister Arthur Balfour verstuurt de ‘Balfour-declaratie’ ...

Arthur Balfour

1 november

Na acht jaar bouwen is het Witte Huis ...

Voor zover bekend de oudste foto van het Witte Huis. Foto is in 1864 gemaakt door John Plumbe

31 oktober

De Indiase premier Indira Gandhi wordt vermoord (1984) De ...

indira-gandhi-560

30 oktober

Boven Nova Zembla explodeert de zwaarste kernbom ooit: ...

tsar-bomba-paddestoelwolk

29 oktober

Stichting van de republiek Turkije (1923) Op 29 oktober ...

ataturk-toespraak-bursa-1924

28 oktober

Frankrijk schenkt het Vrijheidsbeeld aan Amerika (1886) Frankrijk schenkt ...

vrijheidsbeeld-560

5 November