8 Mei

Schietpartij op de Dam (1945)

Mensen zoeken dekking op de Dam. Links loopt een een klein meisje over het plein. – Foto: Nationaal Archief / Spaarnestad Photo

Op 7 mei 1945 werd er feest gevierd op de Dam in Amsterdam. Twee dagen eerder had Duitsland zich overgegeven en daarmee was de Tweede Wereldoorlog voor Nederland voorbij. Alleen in Nederlands-Indië duurde de oorlog nog voort. Op het plein bij het Koninklijk Paleis verzamelden zich duizenden mensen om de Canadese bevrijders in Amsterdam te verwelkomen.

De mensen waren uitgelaten. Eindelijk hoeven ze niet meer bang te zijn. De oorlog was voorbij. In Amsterdam waren echter nog veel gewapende Duitse soldaten te vinden. Rond drie uur in de middag klonken er schoten. Vanaf het dak van de herensociëteit De Groote Club openden Duitse militairen van de Kriegsmarine het vuur. Ze schoten op het publiek en raakten verwikkeld in een schotenwisseling met leden van de Binnenlandse Strijdkrachten. Bij het drama kwamen 32 mensen om het leven. Meer dan honderd mensen raakten gewond.

De aanleiding

Een slachtoffer wordt afgevoerd (cc - NA - Willem van de Poll)Een slachtoffer wordt afgevoerd (cc – NA – Willem van de Poll)

Er zijn verschillende lezingen over de directe aanleiding van de schietpartij. Volgens een hardnekkig naoorlogs verhaal verhaal openden de Duitsers het vuur uit wraak voor het kaalknippen van zogenaamde ‘moffenhoeren’ en omdat men het niet kon uitstaan dat de Nederlanders de bevrijding aan het vieren waren. In werkelijkheid waren de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) van prins Bernhard indirect schuldig aan het drama. Na het sluiten van de wapenstilstand was namelijk bepaald dat Duitse soldaten alleen door Canadezen mochten worden ontwapend en dat leden van de BS zich niet gewapend op straat mochten vertonen. BS’ers hielden zich hier in Amsterdam echter niet aan. WOII-onderzoeker Gerard de Boer schrijft hierover op zijn goed gedocumenteerde site:

“Terwijl de Dam volstroomde met feestgangers om de komst van de Canadezen te vieren begonnen met stengun gewapende BS’ers Duitse soldaten te provoceren en hardhandig aan te houden en te ontwapenen.”

Een ooggetuige verklaarde verder dat een een aantal jonge BS’ers ‘voor de lol’ met hun stenguns op de Duitse matrozen op het balkon van de Grote Club hadden gericht.

“Toen er later ook nog eens een Duitse soldaat werd neergeschoten, die had geweigerd zijn wapen af te geven, brak er een vuurgevecht uit tussen de Duitsers en de BS. Achteraf is gebleken dat na het eerste schot door de BS in de Paleisstraat door een tweetal BS’ers – die achter een draaiorgel stonden – direct in de richting van de Duitse matrozen op het balkon van de Grote Club werd geschoten.”

Bekijk voor meer bijzonderheden over de aanleiding ook onderstaande video.

Lees ook: Hoe een ‘snotneusje’ mensen het leven redde
Boek: Drama op de Dam – 7 mei 1945

Schietpartij op de Dam, omstanders zoeken dekking achter draaiorgel ‘Het Snotneusje’, Amsterdam (1945) – Foto: W.F. Leijns/FotomuseumSchietpartij op de Dam, omstanders zoeken dekking achter draaiorgel ‘Het Snotneusje’, Amsterdam (1945) – Foto: W.F. Leijns/Fotomuseum

De ramp van 7 mei – Auke Kok

Verder op 7 mei:

Geschiedenisliefhebber? Volg ons:


Meer dagen in Mei »

9 mei

Dag van de Overwinning (1945) Rusland viert ieder jaar ...

8 mei

Er wordt voor het eerst Coca-Cola verkocht (1886) Op ...

7 mei

Schietpartij op de Dam (1945) Op 7 mei 1945 ...

6 mei

George V wordt koning van Groot-Brittannië en Ierland ...

George V

5 mei

Lancering van het parfum Chanel No.5 (1921) Chanel heeft ...

Chanel no. 5

4 mei

Kent State-bloedbad (1970) Op 4 mei 1970 worden op ...

3 mei

Slag op het Beverhoutsveld (1382) Op 3 mei 1382 ...

2 mei

De Standaard wordt opgericht (1914) Op 2 mei 1914 ...

1 mei

Citizen Kane gaat in première (1941) Op 1 mei ...

Citizen Kane

30 april

Anne Zernike wordt geboren (1887) Op 30 april 1887 ...


8 Mei